Angst en fobie

angst en fobieWat is angst:

Angst is de natuurlijke reactie van ons lichaam en geest op dreigend gevaar. Angst uit zich in een vecht- of vluchtreactie die ons lichaam en geest klaarmaken voor actie. In het geval dat er om een echt gevaar gaat, heeft angst een belangrijke functie met name een reëel gevaar ontwijken om de overlevingskansen te vergroten. Pas als de angst ongegrond is, is er sprake van angst en/of fobie.

Angst en fobie komen veel voor. Mensen die daar last van hebben, hebben twee dingen gemeen: ze overschatten het inherente gevaar van situaties en ze onderschatten hun vermogen ermee om te gaan.

Daarnaast denken mensen die aan angst en/of fobie lijden dat zij de enigen zijn met dit probleem. Dat is beslist niet waar. Tegenwoordig lijdt ongeveer drie procent van de mensen langere tijd aan angst en/of fobie. In totaal heeft vijf tot dertien procent van de Nederlandse bevolking wel eens een angst- of paniekaanval. Het gaat hierbij om serieuze klachten en niet om aanstellerij. Mensen die daar geen last van hebben, kunnen gevoelens van angst en/of fobie moeilijk begrijpen. Mensen die aan angst en/of fobie lijden worden vaak door hun omgeving niet serieus genomen.

Veel voorkomende symptomen van angst en/of fobie zijn de volgende:

•          Hartkloppingen en onregelmatige hartslag
•          Buiten adem zijn
•          Trillen
•          Zweten
•          Stikgevoelens of moeilijk kunnen slikken
•          Wee gevoel in de maag of misselijkheid
•          Zich duizelig of instabiel voelen
•          Opvliegers
•          Bang om gek te worden of de zelfbeheersing te verliezen
•          Bang om dood te gaan
•          Gevoel van dissociatie- het gevoel op een afstandje te staan, zwevend of ‘onecht’

Angst en/of fobie kunnen zich op meerdere manieren manifesteren. Hieronder volgen verschillende bekende vormen van angststoornis:

Paniekstoornis: Mensen die aan deze stoornis lijden zijn kwetsbaar voor acute paniekaanvallen met meerdere van bovenstaande symptomen. Deze intense aanvallen duren vaak tussen de 10 á 15 minuten. De fysieke en psychologische effecten van de opgewondenheid die de slachtoffers van deze aandoening voelen worden meestal totaal verkeerd geïnterpreteerd met als resultaat dat de fysieke symptomen erger worden. Op deze manier ontstaat er een vicieuze cirkel.

Sociale fobie: Mensen met een sociale fobie worden erg bang voor de negatieve oordelen van andere mensen. Deze mensen kunnen zich zorgen maken over blozen, struikelen over woorden of zij zijn bang om dom of vreemd gevonden te worden. De kenmerken van deze mensen zijn: onzekerheid, weinig zelfvertrouwen, laag zelfbeeld en vaak perfectionisme (bang om fouten te maken).

Agorafobie: Mensen die aan agorafobie lijden zijn bang voor open ruimten. Agorafobische mensen voelen zich onveilig als ze plekken verlaten die ze associëren met veiligheid. Vaak krijgen zij problemen in open ruimten waar er geen bekende zijn om hun te helpen. Daarom wordt het moeilijk om de deur uit te gaan. Vaak leiden zulke mensen een teruggetrokken leven. Agorafobie komt meestal voor in combinatie met een paniekstoornis. De kenmerken van agorafobische mensen zijn: Bang niet weg te kunnen, bang niet tijdig hulp te krijgen en bang voor het krijgen van een paniekaanval.

Obsessief-compulsieve stoornis: Bij deze aandoening komen irrationele opdringerige gedachten of angstige opwellingen voor. Mensen met deze stoornis raken ervan overtuigd dat als zij hun veiligheidsritueel (bijvoorbeeld tien keer op een dag handen wassen) niet uitvoeren, er verschrikkelijke dingen zullen gebeuren. Omdat deze mensen op hun dwangmatige handelingen vertrouwen vinden zij het moeilijk om ermee te stoppen. Deze dwangmatige handeling beheerst uiteindelijk hun leven.

Specifieke fobieën: Dit zijn irrationele angsten voor specifieke situaties of objecten. Arachnofobie (spinnenangst) is een veelvoorkomende fobie. Specifieke fobieën zijn meestal aangeleerd (bijvoorbeeld moeder is bang voor spinnen en brengt zij deze fobie aan haar kinderen over) of uit een traumatische ervaring in het verleden. (bijvoorbeeld) iemand is fobisch voor honden omdat hij als kind door een hond is gebeten).

Posttraumatische stressstoornis (PTSS): Mensen die levensbedreigende of gewelddadige gebeurtenissen hebben meegemaakt, hebben met regelmaat last van indringende herinneringen over de gebeurtenis, vaak in de vorm van flashbacks. (bijvoorbeeld) vele veteranen hebben daar last van). Veelvoorkomende symptomen van mensen met PTSS: Sombere stemming, emotionele ongevoeligheid, geïrriteerdheid en concentratieproblemen.

Generaliseerde angststoornis (GAS): GAS patiënten zijn vaak bezorgd en piekeren voortdurend. Zij verwachten vaak gevaar en slechte resultaten. Over het algemeen zijn mensen met deze stoornis pessimistisch en hebben een negatief beeld over het leven.